Friday, 21 April 2017

දියුණු රටක කසල කළමනාකරණය -Waste management

ක්‍රියාත්මක කරන අයට ගන්න - අනිත් අයට දැනගන්න..
නිවෙස්වලින්, කාර්යාලවලින්, කර්මාන්තශාලාවලින් ඉවත් කරන ඝන අපද්‍රව්‍ය නිසි ලෙස ඉවත් කිරීම හැම රටකටම අභියෝගයක්. ඒ අභියෝගයට සාර්ථකව මුහුණ දෙමින් සිටින රටක් වන කැනඩාවේ ඉවතලන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය ගැන තොරතුරු මේ ලිපියෙන් ගෙන එන්න හිතුවේ කාලීන අවශ්‍යතාවක් හැටියට. මේවා මේ විදියටම නොවුනත් ආදර්ශයක් ලෙස ගෙන, නිසි ලෙස අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ ක්‍රම අපේ රටට උචිත විදියට සකස් කරගැනීම එතරම් අපහසුවක් නැහැ උනන්දුවක්, උවමනාවක් තියනවනම්.
පරිසරය රැකගැනීම යටතේ ජාතික මට්ටමේත්, ප්‍රාන්ත මට්ටමේත්, නගරසභා මට්ටමේත් වගකීමක් වන මෙහි සෑම තලයකටම කසල කළමනාකරණය පිලිබඳ නීතිමය බලයක් ද ඇත.

මෙහිදී ප්‍රධානම හා වැදගත් දේ අපද්‍රව්‍ය වර්ග කිරීමයි.
අපද්‍රව්‍ය ප්‍රධාන ලෙස වර්ග හයයි.
1. කොළ පාට බඳුන්  - ඉවත  දමන ආහාර හා      කාබනික ද්‍රව්‍ය.: Organic
2. නිල් පාට බඳුන්   - ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කල හැකි ද්‍රව්‍ය :Recycling
3. අළු පාට බඳුන් - ඉහත දෙකට අයත් නොවන නිවෙස්වලින් ඉවත්කරන අපද්‍රව්‍ය :Garbage
4. වත්තේ කොළ රොඩු ආදිය :Yard Waste
5. ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ : Electronic Waste
6. නිවෙස්වල භාවිතා කර ඉවත්කරන පරිසරයට අනතුරුදායක අපද්‍රව්‍ය :Household Hazardous Waste

අදාළ අපද්‍රව්‍ය සරලව මෙසේය.
1. කොලපාට බඳුන්: ඉතිරිවූ ආහාර, එළවලු පලතුරු ලෙලි, බිත්තර කටු, ආහාර ගෑවුනු සිනිදු කඩදාසි, භාවිතා කළ tea bag, තේ හා කෝපි මන්ඩි, සත්ව වසුරු, මල්, පස්
2. නිල්පාට බඳුන්: නොබිඳුණු බෝතල්, ප්ලාස්ටික්, ඇදෙන සුළු මෘදු පොලිතින්, ලෝහ, කඩදාසි, කාඩ්බෝඩ්, රිජිෆෝම් පිඟන්, කෝප්ප, පොලිස්ටයිරින්.
පන්තියක කසල බඳුනක් 
3. අළුපාට බඳුන් : කලුපාට ප්ලාස්ටික්, ඇලුමිනියම් ෆොයිල්, බබල් රැප්( විදුලි උපකරණ වටේ එන), බිඳුණු විදුරු භාජන, කැඩුණු ලි බඩු,  ඉවර වූ පෑන්, පොලිතින් ආහාර දවටන, ප්ලාස්ටික් හැඳි ගෑරුප්පු, හිසකෙස්, නිය
4. වත්තේ කොළ රොඩු:  නියමිත බඳුනක් නැත. ගස් අතු කුඩා කොටස් වලට කඩා විශාල කඩදාසි කවර හෝ අඬු සහිත පෙට්ටියක දමා තැබුවිට ගෙනයයි.
5. ඉලෙක්ට්‍රොනික් අපද්‍රව්‍ය: පරිගණක, දුරකථන, කී බෝඩ්, TV, කැමරා, ස්පිකර්  ආදී දේ භාරගන්න මධ්‍යස්ථාන ඇත. බැටරි ඉවත්කරන ලද උපකරණ, අළු පාට බඳුන් ගෙනයන දිනයට වෙනම පෙට්ටියක දමා හෝ පෙනෙන සේ බිමින් තැබුවිට ගෙනයයි.
6. අනතුරුදායක අපද්‍රව්‍ය: මෙයට අයත්වන්නේ විෂ ද්‍රව්‍ය, ගිනිගන්නා ද්‍රව්‍ය, පුපුරන ද්‍රව්‍ය, විඛාදනය විය හැකි ද්‍රව්‍ය. එනම්, වාහන වල ඔයිල් ෆිල්ටර් වැනි නිෂ්පාදන, තෙල්වර්ග සහිත බඳුන්, ඖෂධ, ඉවිමෙන් පසු ඉතිරිවන තෙල්,මධ්‍යසාර සහිත ක්‍රීම් වර්ග, තීන්ත සහිත බඳුන්, පොලිෂ් බඳුන්, බැටරි වර්ග, කෘෂි රසායන, කෘමි නාශක බඳුන්,ෆ්ලොරසන්ට් ටියුබ්, ගෑස් ටැංකි, ටයර්  ආදිය.
මේවා භාරගන්න මධ්‍යස්ථානවලට ගොස් භාරදිය යුතුයි. 10kg ට වඩා වැඩි ප්‍රමානයක් ඇත්නම් විශේෂ සේවාවකට කතා කිරීමෙන් ගෙනයාමේ පහසුකම් ලැබේ.

සෑම නිවසක් තුලම 1,2,3 වර්ගවල අපද්‍රව්‍ය සඳහා වැසිය හැකි කුඩා බඳුන් වෙන වෙනම තිබිය යුතු අතර, තනි නිවෙස් සඳහා නිවසෙන් පිටත විශාල බඳුන් තිබිය යුතුයි. නිවෙස් සමුහයක් තිබෙන ගොඩනැගිලි සඳහා සහ පාසල්, කාර්යාල, කම්හල් ආදිය සඳහා අති විශාල බඳුන් ගොඩනැගිල්ලෙන් පිටත තැබිය යුතුයි. මේ සියලු බඳුන් එකම ප්‍රමිතියකින් යුක්තයි. රැගෙන යාමට එන වාහනවලට පහසුවෙන් පරිහරණය කළහැකි සේ සකසා තිබේ.

1,2,3,4,5 එකතු කිරීම සඳහා වෙනම ට්‍රක් රථ පැමිණේ. ආහාර හා කාබනික ද්‍රව්‍ය සතිපතා එකතු කරන අතර නිල් බඳුන් හා අළු පාට බඳුන් සති දෙකකට වරක් එකතු කරයි. වත්තේ කොළ රොඩු එකතු කරන්නේ අළු පාට බඳුන්වල කසල ගෙනයන දවසටමයි.
අපද්‍රව්‍ය එකතුකරන දින සඳහන් වාර්ෂික දින දර්ශනය මගින් දන්නා නිසා අදාළ දිනට පෙර දින රාත්‍රී නිවස තුල තිබෙන බඳුන් පිටත බඳුන්වලට හිස් කර, එකතු කිරීමට නියමිත බඳුන් පාර අයිනේ තැබීම කලයුතු වෙනවා.
අදාළ ට්‍රක් රථය පැමිණ බඳුන්වල කසල එකතු කරගන්න අයුරු වීඩියෝව බලන්න. එහි ගෙනයන්නේ එක වර්ගයක අපද්‍රව්‍ය පමණයි.
https://www.youtube.com/watch?v=0fSjAjCMrRs&t=4s

අපද්‍රව්‍ය වර්ග කිරීම ගැන  මහජනතාව දැනුවත් කිරීමට නොයෙක් ක්‍රම උපයෝගී කරගනී.
  • අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීම් වාර්ෂික දින දර්ශනයේ අපද්‍රව්‍ය වර්ග කිරීම විස්තරාත්මකව පළකර ඇත.
  • පාසල්, කාර්යාල, හෝටල්, පොදු ස්ථාන ආදී හැමතැනම වර්ග කරන ලද කසල බඳුන් තැබීම.
  • දැනුවත් කිරීමේ  වැඩසටහන්, අත් පත්‍රිකා, පොත් පිංච මගින් නිතර මහජනතාව දැනුවත් කිරීම.
  • පාසලේ විවිධ විෂයයන් යටතේ මේ ගැන සාකච්ඡ කිරීම 
  • පාසලේ සෑම පන්තියකම කසල වර්ගීකරණය ගැන පෝස්ටර් තිබෙන අතර කසල වර්ග සඳහා වෙනම බඳුන් තිබීම 
  • අදාළ නාගරික වෙබ් අඩවිය 
මීළඟට ගෙනයන අපද්‍රව්‍ය වලට සිදුවන දේ බලමු.
කොලපාට බඳුනේ හා වත්තේ කොලරොඩු  කොම්පෝස්ට් සැදීම පිණිස ඒ සඳහා වූ මධ්‍යස්ථාන වෙත යොමු කරයි. සාදන කොම්පෝස්ට් වසරේ වගා කටයුතු කරන කාලය වන අප්‍රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා
නොමිලේ ලබා ගැනීමට වෙනම ස්ථාන පිහිටුවා ඇත. සාමාන්‍යයෙන් පවුලකට කියුබික් මීටරයක පස් ප්‍රමාණයක් ගෙන යා හැකිය. සමහර කොම්පෝස්ට් මධ්‍යස්ථාන ඒවා පැකට් කර විකිණීම ද සිදුකරයි.
නිල් බඳුනේ ද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරන මධ්‍යස්ථාන වෙත යොමු කරයි. මෙහිදී අපද්‍රව්‍ය යන්ත්‍ර මගින් හෝ මිනිස් ශ්‍රමයෙන් වර්ගීකරණය කර වෙන් වෙන් ස්ථාන වෙත යොමු කරයි. මේවා බොහෝවිට පුද්ගලික සමාගම්ය. ඔවුහු ද්‍රව්‍ය එකිනෙකට අදාළ ලෙස ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සිදුකරති.


ඉහත දෙකටම අයත් නැති garbage එහෙම නැත්නම් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ නොහැකි කසල  බිම් පිරවීම (Landfilling) සඳහා යෙදවීම හෝ දහනය හෝ සිදුකරයි.
බොහෝ නගරවල සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ලෙස බිම් පිරවීම භාවිතා වේ. මෙහිදී කරන්නේ ස්වාභාවිකව හෝ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා පොලවේ වලක් මෙන් ඇති ස්ථාන තෝරාගෙන ඉවතලන කසල තුනී ස්තරයක් ලෙස ඇතිරිමයි. ඉන්පසු එය වැසෙන සේ කුණු රහිත තුනී පස් තට්ටුවක් යොදයි. මෙලෙස තෝරාගත් බිම පිරෙන සේ මාරුවෙන් මාරුවට කසල හා පස් පුරවයි.
සාමාන්‍යයෙන් ජනයා වෙසෙන ප්‍රදේශයට ඇතින් ඇති බිම් තෝරා ගත්තත් ජනගහනය වැඩිවෙමින් නගර විශාලවිමේදී මෙම පුරවන ලද බිම් උද්‍යාන, කාර්මික උද්‍යාන හා ගොල්ෆ් පිටි සඳහා යොදා ගනියි. අසමතුලිත පොලවේ ස්වභාවය නිසා පිරවූ බිම් පහසුවෙන් හඳුනා ගත හැකිය.
මෙවැනි කසල දහනය කිරීම (Incineration) තවත් ක්‍රමයකි. ප්‍රතිචක්‍රීකරණයෙන් පසු ඉතිරිවන ද්‍රව්‍ය හා වෙනත් කසල, දහන මධ්‍යස්ථානවලදී තද තාපයට හසුකර බිඳ වැට්ටවිමෙන් පසුව දහනය කරයි. කසල ගිනිගැනීමෙන් ලැබෙන තාපය මගින් විශාල බොයිලර්වල ජලය උණුකර, ලැබෙන වාෂ්ප මගින් විදුලිය නිපදවා ගොඩනැගිලි උණුසුම් කිරීමට හෝ කර්මාන්තශාලාවල යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරවීමට යොදාගනී. ඉතිරිවන ලෝහ කොටස් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන අතර, අළු බිම් පිරවීමට යොදයි.

ඉලෙක්ට්‍රොනික් අපද්‍රව්‍ය එකතු කරන ස්ථානවලින් භාරගෙන උපකරණ ගොනුකර අනුමත ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්ථාන වලට ප්‍රවාහනය කෙරේ. මේවා කසල සමග එක් නොවීමට වග බලා ගනියි.

අනතුරුදායක අපද්‍රව්‍ය  එකතු කිරීමෙන් පසු වෙනවෙනම වර්ග කෙරේ. ඒ එක එකක් අදාළ ප්‍රතිකර්ම සඳහා යොමුකෙරේ.
බැටරි: නැවත භාවිතයට ගත හැකි ලෝහ හා ප්ලාස්ටික් වෙන්කර ඒවා නැවත අලුත් කොටස් සැදීම සඳහා යොදවයි. ඇසිඩ් තනුක කර ස්පටිකිකරණය හෝ නව බැටරිවලට යොදවා ගැනීම හෝ කරයි. පසට එක්වීමක් සිදු නොකෙරේ.
තීන්ත වර්ග: මිනිස් ශ්‍රමය යොදවා වර්ග කරන තීන්ත අතරින් එක සමාන වර්ණ ඇති ඒවා නැවත තීන්ත සැදීමට යොදවයි. එලෙස ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ නොහැකි තීන්ත මගින් සිමෙන්ති හා හුණුගල් වලට ආදේශක සදයි. ඉතාම සුළු ප්‍රමාණයක් බිම් පිරවීමට යවයි.
ඔයිල් ෆිල්ටර් හා වාහන තෙල්: කුණු, රසායන ද්‍රව්‍ය හා ජලය ඉවත්කර අලුත් වාහන තෙල් ලෙස යොදාගනී.
ඖෂධ: කල්ගිය හෝ භාවිතා නොකළ ඖෂධ, නැවත මිලදී ගත් ඔසුසලට භාරදීමට මහජනයා උනන්දු කරවයි. එම ස්ථානවලින් හා භාරගන්න මධ්‍යස්ථානවලින් එකතු කරන ඖෂධ උදාසීන කර, විෂ නසා බිම් පිරවිමට යොමු කරයි.
Incinerator
කෘමිනාශක හා කෘෂි රසායන: පාලිත තත්ත්ව යටතේ ඉහල තාපයකට ලක්කරයි. රසායනිකයන් වෙනස්වූ පසු තව දුරටත් ඇති දුෂිත ද්‍රව්‍යත්, රසදිය, ෆියුරින් වැනි දේත් ඉවත්කර ඉතිරිවන අපද්‍රව්‍ය බිම් පිරවීමට යොදවයි.
පෙට්‍රල්, ඩිසල් වැනි ඉන්ධන: ක්‍රමානුකුලව එකට මිශ්‍රකර 'අපද්‍රව්‍ය ඉන්ධන' සාදයි. සිමෙන්ති පෝරණුවල ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා යොදාගන්නේ මෙම අපද්‍රව්‍ය ඉන්ධනයි.
ඉවිමෙන් පසු ඉවත්කරන තෙල්: ආපනශාලා අදින් ඉවත්කරන භාවිතා කළ තෙල් 100%කම ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරයි.
සිරින්ජ : ලෝහ තුඩු සහිත භාවිතාකළ සිරින්ජ වෙනම පෙට්ටිවල අසුරා දහන මධ්‍යස්ථාන වෙත යවයි.
ෆ්ලොරසන්ට් ටියුබ්: ප්‍රමාණය හා වර්ගය අනුව වෙනම අසුරා ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්ථාන වෙත යවයි. එහිදී මේවා තෙරපීමකට ලක් කර ඇලුමිනියම් වැසුම්, තඹ කොටස්, විදුරු, රසදිය අඩංගු කුඩු වෙන්කරයි. ඒවා වෙනම පිරිසිදු කර නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානවලට යොමු කරයි.

මේ අනුව ඉවතලන කසල වලින් 50%කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නැවත භාවිතා කල හැකි ලෙස ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරයි. පුද්ගලික ඉඩම්වල කොම්පෝස්ට් සැදීමට උනන්දු කරවයි.

     ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන දේ                                                     නව ද්‍රව්‍ය

Sunday, 2 April 2017

ගී කියන වැලි වැටි Singing Sand : විශ්වයේ චිත්තාකර්ෂණිය සංසිද්ධි 1

විශ්වයේ ස්වාභාවිකව සිදුවන පුදුමාකාර දේ ඔබ දැක හෝ අසා තිබෙනවා ඇති. විද්‍යාඥයන් පවා මවිතයට පත්කරන මේ සංසිද්ධි සමහරවිට සිදුවන්නේ කලාතුරකින් වගේම දකින්නේ ඉතා සුළු පිරිසකි.

අජටාකාශගාමින්, සමුද්‍ර, ජිව, භෞතික විද්‍යාඥයන්, භූ විද්‍යාඥයන් විසින් පර්යේෂණ කර ඇති මෙවැනි ආකර්ෂණිය සංසිද්ධි (phenomina ) අතරින් එකකි, ගී කියන වැලි වැටි.
චීන හා මැද පෙරදිග සාහිත්‍යයන්හි කියවෙන, මාර්කෝ පෝලෝ දේශ ගවේශකයා වැලි වාදන ලෙස සටහන් කර ඇති කාන්තාරවල හඬවල් කුරිරු ආත්මයන් විසින් ඇති කරන බවයි පැරැන්නන් විසින් සිතනු ලැබුවේ.
විවිධ පරීක්ෂණ වලින් පසු ගී ගයන වැලි වැටි පිලිබඳ තරමක විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම් ගෙන එන්නට විද්‍යාඥයන් සමත්.
වැලි ගායනා වර්ග දෙකකි.
1. Booming : පහතින් යන ගුවන් යානයක හඬ මෙන් විශාල හඬක් දෙන නාද
2. Squeaking : විසිල් හඬ වැනි හීන් උස් නාද
මේ වීඩියෝව අසන්න

විශාල නාද ඇතිවන්නේ කාන්තාරවල වැලිකඳු කඩාහැලෙන අවස්ථාවල වන අතර,
සිහින් නද ඇතිවන්නේ ඒ මත ඇවිදීමක් වැනි ඒ හරහා යමක් යැවෙන අවස්ථාවකයි. වෙරළවල අසන්නට ලැබෙන්නේ සිහින් නද යි. අසන්න 

ගෝබි කාන්තාරයට මුල් වරට යන අය මේ නාදවලින් අමන්දානන්දයට පත්වන බවත්, සමහරවිට කලබල වන බවත්  කියැවේ. පටිගත කරන ලද හඬ විශාල සංගීත භාණ්ඩයක හඬක් වැනිය.
1997දී ඇමරිකාවේ විශ්ව විද්‍යාලයක භෞතික විද්‍යාඥයන් දෙදෙනෙක් කළ පරීක්ෂණ සමුහයකින් පසු සොයාගත්තේ ගී ගයන වැලි ලීටර් 4ක් නිහඬ කරවීමට ජල බින්දු පහක් ප්‍රමාණවත් බවයි. තවත් විද්‍යාඥයන් දෙදෙනෙක්ගේ සොයාගැනීම් හෙළි කරන්නේ හඬ නගන විශේෂිත වැලිවල සිලිකා ජෙල් ආවරණයක් ඇති බවයි. නාද හා අනුනාද ඇතිවන්නේ මෙම සිලිකාජෙල් වල ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් විය හැකි බව ඔවුහු අනුමාන කරති.

2001දී කළ පර්යේෂණයකින් පෙන්වා දුන්නේ මේ වැලි එහා මෙහා තෙරපීමෙන් ගායනය කරවිය හැකි බවයි. ස්ටීවන් ඩොඩි හා පිරිසක් විසින් කළ මෙම පර්යේෂණයේ අවසන් නිගමනය වුයේ වැලි ගායනා ඇතිවන්නේ මුළු වැටියේ එකවර ඇතිවන ධ්වනිය නිසා නොව, මිලියන ගණනක් වූ තනි තනි වැලිකැටවල චලනකම්පණ  මගින්  බවයි. වැලිකැට විවිධ වේගයන්ගෙන් චලනයෙන් අවශ්‍ය සංගීත නාද නිපදවා ගතහැකි බව ඔහු ප්‍රායෝගිකව පෙන්වා දුනි.
 ස්වාභාවිකව නාද ඇතිවීමට වැලිකැට චලනය එකවර සිදුවිය යුතුය(synchronize). එසේ නැතහොත් එකම සංඛ්‍යාතයකින් චලනය විය යුතුය. මෙම දහස් ගණනක් වූ කම්පණ එකට එක්වී වාතය තල්ලු කිරීමෙන් හඬ ඇතිවේ. එකිනෙකින් නිදහස් වැලි එකවර එකිනෙක හා  චලනය වන්නේ මන්දැයි තවම රහසකි.

සැම වෙරලකම හෝ කාන්තාරයකම නොමැති, උතුරු හා දකුණු ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව, ආසියාව, අරාබිය, හවායි දුපත් වැනි ලෝකයේ ස්ථාන 30ක පමණක් ඇති මෙම වැලි වැටි ශබ්ද නගන්නේ පවිත්‍රව හා වියලිව තිබුනොත් පමණි. එසේම වැලි කැටයක් 0.1ත් 0.5ත් අතර විශ්කම්භයකින් යුක්ත විය යුතුයි. එම ප්‍රමාණය අනුව නිපදවෙන හඬ වෙනස් වේ.
මේ තත්වයන් ඉතා හොඳින් ඇති අඟහරු ග්‍රහලොව තුල වැලි වාද්‍ය ප්‍රසංග ඇසිය හැකිව ඇති.
දැනට සිදුවන වායු හා වෙරල දුෂණ නිසා අනාගතයේ මේ අපුර්ව සංසිද්ධිය පෘථිවි තලයෙන් තුරන්ව යා දැයි සැක මතුවේ.

උදව්:
Mystery of Singing Sands :E. R. Yarham
The Most Fascinating Phenomena : S. Buskermolen
news.nationalgeographic.com
www.livescience.com

Sunday, 26 March 2017

මනමාලි නැව් : Bride Ships

විශ්ව විද්‍යාලේ ඊළඟ නැව එනකල් පෙරමග බලන් ඉන්නේ තමන් ගොඩබට නැවෙන් කෙල්ලක් යාලු කරගන්න බැරිවුණු අය. මේ ආදර බන්ධනයක් සබැඳි නැව් කතාව ඇමරිකා- යුරෝපා මනාලි නැව් ඉතිහාසයේ පුරුකක් වෙන්නත් පුළුවන්.
කොලොම්බස් ගේ ගොඩබැසීමෙන් පසුව දැනට දකුණු ඇමරිකාව පවතින ප්‍රදේශයේ රන්, රිදී තිබෙන බව දැනගත් බ්‍රිතාන්‍ය හා ප්‍රංශ රජවරු ඔවුන්ගේ වැසියන් සමුහ ලෙස ඇමරිකා මහද්වීපයට එවන්නට පටන් ගත්තා. මේ අය එතරම් දකුණු දෙසට නොයා දැන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා කැනඩාව පවතින උතුරු ඇමරිකාවයි පදිංචි වෙන්න තෝරාගත්තේ.
නිර්භීත නාවිකයන් සමග කණ්ඩායම් කිහිපයක් ආ ගිය පසු 1663 දී 14වන ලුවී රජතුමා උතුරු ඇමරිකාවේ ශක්තිමත් ප්‍රංශ රාජධානියක් පිහිටුවන්නට තීරණය කළා. එය සිදුකිරීමට අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනයට  Jean Talon නම් පුද්ගලයාව බලධාරියෙක් ලෙස පත්කළා. ඇමරිකාවේ ආදිවාසීන් ලිපි පෙලේ සඳහන් වූ අන්දමට යුරෝපා ජාතින් ස්වදේශික මිනිසුන් මර්දනය කරමින් සිටි යුගයයි මේ. සමහර සංක්‍රමණිකයන් ස්වදේශික මිනිසුන් සමග සමගිව උපක්‍රමශීලි ලෙසින්  ක්‍රමයෙන් ඉඩම් අත්පත් කරගත්තත්, බොහෝ ප්‍රදේශවල ප්‍රංශ ජාතිකයන්ට බලකොටු තනාගෙන ඒ තුලයි ජීවත්වන්නට සිදුවූයේ.  ඒවාටත් ස්වදේශී ඇමරිකානුවන් වරින් වර පහර දුන්නා. මෙම තත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා ප්‍රංශ රජතුමා විසින් හොඳම සොල්දාදුවන්ගෙන් සැදුම් ලත් භට ඛණ්ඩයක් 1665 දී එවනු ලැබුවා. ඔවුහු ආයුධ සන්නද්ධව ආදිවාසී ගම්මානවලට කඩා වැදී, නිවාස ගිනි තබා, දේපල කොල්ල කමින් ආදිවාසීන්ව මරා දමන්න පටන් ගත්තා. අවසානයේ එතරම් අවි බලයක් හෝ යුධ ශක්තියක් නොතිබූ ආදිවාසීන්ට සාමය සඳහා කැමැත්ත පළකර, ඉඩම් දී පසුබසින්න වුණා.
සමහර චිත්‍රපටවල ආදිවාසීන් අශ්වයන් පිට යන දර්ශන තිබුනත්, 1665 දී ටැලෝන්ට උදව් පිණිස ගෙන්වූ අශ්වයින්, ආදිවාසීන් මුලින්ම දුටු අශ්වයින් ලෙස සඳහන් වෙන්නේ. ඔවුහු උන්ව හැඳින්වුයේ French moose ලෙසයි.
මෙලෙසින් ආදිවාසීන් පලවා හැර ඉඩකඩම් අත්පත් කරගත් ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණ වුයේ මෙම නව ප්‍රංශයේ (New France)  ජනගහනය වැඩිකර ගැනීමයි. එහි ඒ වන විට සිටි ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් අවිවාහක සෙබළුන් හා අලුත පදිංචි වූ පිරිමි නිසා ටැලෝන්,  'දියණියන් නැවක්' එවන ලෙස රජුගෙන් ඉල්ලීමක් කළා.
ප්‍රංශ රජු විසින් මව්පියන් අහිමි අනාථ තරුණියන්, යාචක තරුණියන් හා ගම්වල අන්ත දුගී තරුණියන් එක්කර ඔවුනට සරුසාර දිවියක් ලබාදීමේ පොරොන්දු මත නැවකට නංවනු ලැබුවා.
අලුත් ඇඳුම් මෙන්ම රජුගෙන් දායාද ලෙස එක්  අයෙකුට එළදෙනක්, ඌරන් දෙදෙනෙක්, කුකුලන් දෙදෙනෙක්, ලුණු දැමු හරක්මස් බැරල් දෙකක් හා ක්‍රවුන් 11ක මුදලක් ලැබුණා.
මේ තරුණියන් හා සතුන් රැගත් නැව් 1665 සිට 1671 දක්වා වරින්වර දැනට කැනඩාව තිබෙන ප්‍රදේශයට ගොඩ බැස්සා. පසුව යැවු නැව්වලට යහපත් අනාගතයක් පැතූ නිර්භීත, මධ්‍යම පන්තික තරුණියන්ද එක්වුණා.
මෙසේ මනාලියන් රැගෙන නැවක් පැමිණෙන විට තරුණයන් ද ඔවුන් මුණ ගැසීමට සුදානම්ව සිටියා. වෙහෙසකර දීර්ඝ ගමනකින් පසු වුවත්, ගොඩබට වහාම ඔවුනොවුන් කෙරේ පැහැදුණු අයව ඒ වෙලාවේම විවාහ කරදීම පිණිස පුජකයන් සුදානම්ව සිටියා. තරුණයෙක් ගේ යෝජනාවක් රජුගේ දියණියක් අතින් ප්‍රතික්ෂේප වුනේ නැහැ.
විවාහයෙන් පසු කාන්තාව පිරිමියාගේ දේපලක් බවට පත්වුණා. මොන වද වේදනා වින්දත් දික්කසාද වීමකට නීතියෙන් ඉඩක් තිබුනේ නැහැ.
රජු ගේ හා ටැලෝන් ගේ සැලසුම සාර්ථක වී 1670 වනවිට වසරකට ළදරුවන් 700 පමණ බැගින් ඉපදුණා.

එහෙත්,
මනාලි නැව් කතාව එතනින් නැවතුනේ නැහැ.
වික්ටෝරියානු අධිරාජ්‍යය පවතින සමයේ එංගලන්තයේ ආර්ථික අවපාතයක් ඇතිවුණා. ඒ වනවිට එහි ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් ගැහැණු අයයි. මධ්‍යම පාන්තික තරුණියකට පවා විවාහයට සුදුස්සෙක් සොයාගැනීම අපහසු තත්වයක තිබුණේ. මෙලෙස දුගී බවත්, අවිවාහක බවත් ඉහල යාම සමග පල්ලිය හා  සමාජ සේවය කරන ඉහල පන්තියේ ප්‍රභූ කාන්තාවන් එකතු වී Colombia Emigration Society නම් සංවිධානයක් ඇති කළා.
මේ වනවිට උතුරු ඇමරිකාවේ රන් නිධි සොයාගෙන පොහොසත් පවුල් ඇතිවෙමින් තිබුණා. ඒ නිසා අවිවාහක සුදු ජාතික තරුණයන්ට විවාහ වියහැකි තරුණියනුත්, පොහොසත් පවුල්වලට සේවය කළහැකි කාන්තාවනුත් අවශ්‍යතාවක්ව පැවතුණා.
කොලොම්බියා සංගමය,  දියමන්ති හා රත්රන් සොයා ගනිමින් පවතින රටේ පදිංචියට යාමෙන් මේ දුගී දිවියෙන් ගැලවී නව දිවියක් ඇරඹිය හැකි බවට තරුණියන්ට ඒත්තු ගැන්වුවා. ඒ සඳහා වන සියලු වියදම් තම සංගමයෙන් දරන බවටත් පොරොන්දු වුණා.
ප්‍රංශ මනාලි නැව් මෙන්ම මේ කොලොම්බියා සමාජයේ නැව්වලත් මුලින්ම නැව්ගත කළේ රැකියා විරහිත දුප්පත් තරුණියන්, කම්හල්වල සේවය කළ දුගී තරුණියන් හා ලාබාල වියේදීම වැන්දඹු වූ තරුණ පෙනුමක් ඇති අය. ඒ සියලුම දෙනා දුගී බවෙන් විනිර්මුක්ත වීමේ ආශාවෙන් ඉතා කැමැත්තෙන් මේ ගමනට එක්වී තිබෙන්නේ.
ප්‍රංශ මනාලි නැව්වලින් වසර 200කට පසු 1862ත් 1870ත් අතර බ්‍රිතාන්‍ය මනාලි නැව් හතරක් කොලොම්බියා  සමාජය මගින් එවන්නට යෙදුණා. මේ ගමන එතරම් සුව පහසු එකක් වුනේ නැහැ. ප්‍රධාන තට්ටුවලින් පහල කුඩා ඇඳන් තබා ඇති එහා මෙහා හැරෙන්නවත් ඉඩක් නැති පුංචි කාමරවල තරුණියන් අට දෙන බැගින් රඳවා
සිටියා. මේ කාමර අපිරිසිදු, ගල් අඟුරු බොයිලර් වලින් එන දුමෙන් පිරුණු, පිරිසිදු වාතය හිඟ තැන්. පල්ලියෙන් පත්කළ වැඩිහිටි ස්ත්‍රීන් විසින් මම තරුණියන් නැවේ ගමන් කරන අනෙක් පිරිමි අය සමග සම්බන්ධතා ඇති නොවීමට වග බලා ගනු ලැබුවා.
නැවේ ගමන් කරන අන් අයට මෙන් ආහාර සැපයීමක් වුනෙත් නැහැ. සපයනු ලැබූ සීමිත ජල ප්‍රමාණයෙන් ආහාර උයා ගැනීමත් ඔවුන්ටම කරන්නට සිදුවුණා.
ශීතකරණ නොතිබූ මේ කාලයේ අලුත් මස්, කිරි, බිත්තර ආදිය ලබාගැනීමට ගවයන්, කුකුළන් හා ඌරන් ද ගෙන ගියා. මේ සතුන් නැවේ උඩ තට්ටුවල සිටි බවත්, තද කුණාටු වලදී එයින් විසිවී මුහුදට වැටුණු බවත් සඳහන් වෙනවා. එසේ වූ පසු ආහාර  සැපයුම අඩු වුයේත් තරුණියන්ටයි.
මේ නැව්වල ගිය ගැහැණු විවාහ දිවියක් ගැන සිහින දකිමින් ගිය අන්දමටම පිරිමි අය රත්රන් ගැන සිතමින් ගිය බවයි කියවෙන්නේ.
මාස තුනක් පමණ මුහුදේ යාත්‍රා කිරීම නිසා රෝගී වීමෙන් සිදුවූ මරණ සංඛ්‍යාව හැරුණුකොට වැඩි දෙනෙක් ගමනාන්තයට පැමිණියා. මෙම නැව් ගොඩබැස ඇත්තේ දැනට බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා තිබෙන කැනඩාවේ බටහිර වෙරලටයි.
නැව් පැමිණෙන දිනය පළාතේම නිවාඩු දිනයක් බවට පත්කර තිබුණා. තරුණියන්ව පෙළ ගස්වා රැස්වීම ශාලාවකට ගෙනගිය බවත්, තරුණයන් එතැනට පැමිණ මනාලියන් තෝරාගත් බවත් සඳහන් වෙනවා.
නැව්වල පමණි සියලු දෙනාම සතියක් ඇතුලත ස්වාමි පුරුෂයෙක් හෝ නිවසක රැකියාවක් සොයාගත්තා. ඒ සෑම දෙනාටම ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූ ලෙසම එංගලන්තයේ දී ට වඩා යහපත් ජිවන මට්ටමක් ලැබුණා.
මෙවැනි  මනාලි නැව් ගැන මින් පසුවත් වාර්තා වෙනවා.


උදව්:
New France : Livesey R., Smith A.G.
Voyage of Hope :Peter Johnson
anotherdayanotherstory.blogspot.ca
sites.google.com/site/robstalks